• ΕΠΙ ΤΟΥ ΠΙΕΣΤΗΡΙΟΥ...

  • Αριθμός ταινιών: 22315
  • Αριθμός συν/τών: 759967
  • Πρόγραμμα 300 Κινηματογράφων και 18 τηλεοπτικών σταθμών
Cineντευξη


Δευ 21 Απρ 2003

Bela Tarr




Είδαμε την ταινία «Αρμονίες του Βερκμάιστερ» σε πρεμιέρα στο (κατάμεστο) «΄Eλλη», κατά τη διάρκεια της οποίας ο Μπέλα Ταρ βρισκόταν στο φουαγιέ. «Δεν παρακολουθεί ποτέ τις ταινίες του, κατά την προβολή τους», μου είπε ο Τάκης. Η προβολή ήταν κάπως επεισοδιακή με ευλαβείς θεατές (οι οποίοι δεν ανέχονταν ούτε το παραμικρό κριτς από πατατάκι) και αιρετικούς σχολιαστές, οι οποίοι δεν έβαζαν γλώσσα μέσα (μαντέψτε σε ποια ομάδα ανήκαμε εμείς…)! Μετά την προβολή, ο δημιουργός απάντησε σε πολλές ερωτήσεις που του έθεσε το κοινό και, στη συνέχεια, μια ομάδα εξωτερικών ρεπόρτερς-κομάντος του site μεταβήκαμε σε γνωστό ξενοδοχείο, όπου ακολούθησε η συνέντευξη που μας δόθηκε, κατ’ αποκλειστικότητα. Χρέη διερμηνέα εκτέλεσε –με άψογη απόδοση- ο Ιωσήφ και χρέη φωτογράφου ο Γιάννης (Δηράκης), ο οποίος κλαιγόταν επειδή η camera που του δώσαμε δεν ήταν … ψηφιακή. Ο Ιωσήφ πιάνει κουβέντα με τον δημιουργό μέχρι που παρεμβαίνω, για να τους θυμίσω ότι έχουμε κι ένα καθήκον, οπότε:

Βασίλης Σωτηρόπουλος: Πώς και δεν μπήκατε στον πειρασμό να κατασκοπεύσετε τις αντιδράσεις του κοινού, κατά τη διάρκεια της προβολής;
Bela Tarr: Πρώτα από όλα να σας πω, ότι ενοχλήθηκα επειδή το διάλειμμα με σόκαρε. Ήταν η πρώτη φορά που μου έτυχε. Έχω δείξει αυτήν την ταινία σε όλο τον κόσμο, όπου η ταινία παίζεται μονοκόμματη, ως το τέλος. Αυτό το διάλειμμα με εξέπληξε. Δημιουργείς ένα σύνθετο πράγμα και, πάνω σε μια στιγμή έντασης, επειδή πρέπει να δουλέψει το bar, σου το διακόπτει. Αυτή ήταν η πρώτη μου αντίδραση στην προβολή. Μετά, είδα ότι οι θεατές κατάλαβαν την ταινία και είχαν τις ίδιες αντιδράσεις, όπως παντού στον κόσμο. Δεν άκουσα νέες ή διαφορετικές ερωτήσεις.

Β.Σ. Το ελληνικό κοινό, στο διάλειμμα, έκανε πάρα πολλά σχόλια για ομοιότητες στον τρόπο κινηματογράφησης με εκείνον του Θόδωρου Αγγελόπουλου. Τον αναγνωρίζετε ως μία από τις επιρροές σας;
Β.Τ.: Όχι.

Β.Σ.: Δεν έχετε δει τις ταινίες του;
Β.Τ.: Έχω δει τον «Θίασο». Μου άρεσε. Έχω δει και τη μισή «Αιωνιότητα και μια μέρα». Αλλά ήταν πολύ «μακριά» από μένα και παραιτήθηκα. Ο «Θίασος» είναι τέλεια ταινία και τη σέβομαι. Δεν μπορώ να πιστέψω ότι το ίδιο πρόσωπο γύρισε και την «Αιωνιότητα».

Β.Σ.: Θέλετε να μας μιλήσετε για επιρροές ή αντιλαμβάνεστε τον κινηματογράφο σας ως πρωτογενή;
Β.Τ.: Είναι δικός μου κινηματογράφος. Όταν ήμουν μικρός, είχα επηρεαστεί από το γαλλικό σινεμά, τον Γκοντάρ, κλπ. Μπορώ να δω οτιδήποτε πολύ καλό, αλλά δεν νομίζω ότι έχω επιρροές.

Β.Σ.: Σας ενδιαφέρει περισσότερο ένα παρθένο κοινό ή ένα κοινό εκπαιδευμένο στην θεωρία του κινηματογράφου;
Β.Τ.: Όταν τελειώνεις μια ταινία και λες: «Ο.κ., έκανα ό,τι ήταν και είμαι έτοιμος», πραγματικά δεν με ενδιαφέρει. Νομίζω ότι το κοινό είναι πάντα πιο έξυπνο, πιο εκπαιδευμένο από μένα και ξέρει καλύτερα από μένα τι είναι η ταινία που έχω κάνει. Δεν θέλω να αντιμετωπίζω τους θεατές σαν παιδιά.

Β.Σ.: Ποια είναι η σχέση σας με το film ως υλικό; Θα το εγκαταλείπατε για να γυρίσετε μια ταινία σε dv;
Β.Τ.: Είμαι παραδοσιακός τύπος, ξέρετε. Μου αρέσει να κάνω χειροποίητα πράγματα. Μου αρέσει να αγγίζω το film. Μου αρέσει να προβάλλω τις ταινίες μου σε μεγάλη οθόνη. Δεν μου αρέσει να κόβω σε ένα ηλίθιο computer. Δεν θέλω να γυρίσω τίποτα σε τέτοιο. Ασπρόμαυρη, χειροποίητη ταινία!

Β.Σ.: Και όταν η ταινία σας βγαίνει στο dvd, ποια είναι η σχέση σας με το film ως dvd;
Β.Τ.: Δεν μπορώ να κάνω κάτι, αλλά προτιμάω να τις βλέπει ο κόσμος στη μεγάλη οθόνη.

Β.Σ.: Είχατε δεχτεί ποτέ κάποια παρέμβαση από παραγωγό, ούτως ώστε η ταινία να «μικρύνει» για να μπει στην εμπορική εκμετάλλευση;
Β.Τ.: Ποτέ. Αν είσαι λίγο έξυπνος παραγωγός, πρέπει να σκεφτείς: «Είναι ένας τρελός Ούγγρος, που έχει δικό του στυλ. Έχει ένα όνομα ως ‘τρομερό παιδί’.» Είμαι ένα μαύρο πρόβατο στην κινηματογραφία. Ένας παραγωγός θέλει τις ταινίες μου ως ‘Bela Tarr movies’, πραγματικά δικές μου. Αν καταστρέψει κάτι, δεν μπορεί να το πουλήσει. Μετά δεν θα είναι δική μου ταινία. Οι παραγωγοί μου με αφήνουν ελεύθερο.

Β.Σ.: Ο ευρωπαϊκός κινηματογράφος θα κρατήσει την ιδιαιτερότητά του ή θα πουληθεί στο αμερικάνικο τρόπο κινηματογράφησης;
Β.Τ.: Ένα πράγμα ξέρω: οι ταινίες μου είναι πολύ πετυχημένες στις Η.Π.Α. Όλοι οι νέοι έχουν χορτάσει από αυτά τα γαμημένα αμερικάνικα σκατά, δεν έχουν πια ενδιαφέρον για αυτούς.

Β.Σ.: Ποια είναι η εμπειρία σας από τη διδασκαλία κινηματογράφου στους νέους;
Β.Τ.: Δεν είναι ακριβώς διδασκαλία, κάνω workshop στην Αμερική , στο Λος Άτζελες και στη Βοστόνη. Δεν μπορείς να διδάξεις κινηματογράφο. Μπορώ απλώς να σου δώσω την κάμερα και μετά να σε ρωτάω: «γιατί έβαλες την κάμερα εκεί» κλπ. Αυτά κάνω με τους μαθητές μου, που δεν είναι ακριβώς μαθητές. Είναι σαν επίβλεψη. Κάποιες φορές είμαι πατέρας τους ή παραγωγός ή εραστής τους. Κάποιες φορές κλαίνε στον ώμο μου και προσπαθώ να είμαι καλός σε ό,τι κάνω, να τους βοηθήσω σε ένα πρόβλημα.

Β.Σ.: Οι συνεργάτες σας σε ένα κινηματογραφικό συνεργείο είναι συνδημιουργοί ή απλά πιόνια της δημιουργίας;
Β.Τ.: Είμαστε οικογένεια. Είτε είναι σεναρίστας, είτε συνθέτης, είτε ηθοποιός. Έχουν την δύναμη να με εμπνέουν , επειδή είναι ταλαντούχοι και για αυτό τους αφήνω ελεύθερους. Ποτέ δεν μιλάμε για την ταινία ή για την τέχνη. Μιλάμε για πράγματα, όπως στην κανονική μας ζωή.

Β.Σ.: Στην ταινία που είδαμε, η φάλαινα μας πήγε λίγο στην αρχαία τραγωδία, στην Αρά που πέφτει σε έναν τόπο. Ποια είναι η σχέση σας με το αρχαίο ελληνικό δράμα; Το αναγνωρίζετε ως μια επιρροή στην ταινία ή ήταν σύμπτωση;
Β.Τ.: Όταν ήμουν νέος μου άρεσε πολύ η αρχαία λογοτεχνία. Αντιγόνη, Οιδίποδας κλπ. Τελευταία φορά διάβασα κάτι τέτοιο είκοσι χρόνια πριν. Είναι μεγάλη επιρροή στο έργο μου. Γιατί οι δραματουργικές τους δομές είναι πολύ σφιχτές. Βλέπετε τις ταινίες που ψάχνονται για άλλες ιστορίες και είναι ανοιχτές και καταστρέφουν αυτό που θέλουν να πουν. Δεν μου αρέσουν καθόλου.

Β.Σ.: Στο κοινό που σας ρώτησε σήμερα σχετικά, είπατε ότι η ταινία αναφέρεται στο μέλλον. Βλέποντας την εμείς σήμερα, ύστερα από τον πόλεμο στο Ιράκ, σκεφτόμαστε ότι αυτά τα θέματα δεν είναι «προφητικά», είναι διαχρονικά.
Β.Τ.: Όταν τέλειωσα την ταινία ήταν 2000.

Β.Σ.: Άρα, είναι ένα millennium film; (σ.σ. ο Τάκης διαρρήγνυε τα ιμάτιά του ότι είναι).
Β.Τ.: (Γελάει). Δεν ξέρω, πραγματικά.

Β.Σ.: Υπάρχει σήμερα εθνική τέχνη, ή μήπως η τέχνη είναι μια ανεξάρτητη χώρα;
Β.Τ.: Η τέχνη έχει εθνικότητα. Εγώ είμαι Ούγγρος. Κάθε έθνος έχει το δικό του τρόπο ενδοσυνεννόησης. Οι λεπτομέρειες είναι απόλυτα σημαντικές. Αυτές είναι η σάρκα και το αίμα. Μπορείς να μιλήσεις για ευρωπαϊκή τέχνη, επειδή έχουμε χριστιανική παιδεία, αλλά από την άλλη πλευρά, ευτυχώς, τα έθνη είναι διαφορετικά.

Β.Σ.: Το internet είναι μία «απειλή» για την τοπικότητα της τέχνης;
Β.Τ.: Δεν ξέρω τι είναι το internet. (σ.σ. παθαίνουμε σοκ). Δεν ήξερα τι είναι το internet πριν δύο μέρες. (σ.σ. ησυχάζουμε, κάπως). Το άνοιξα και το έκλεισα σε δύο λεπτά. Και είπα: μη με ενοχλείτε, παρακαλώ.
Γιάννης Δηράκης: Επειδή το cine.gr δεν υπάρχει στα αγγλικά. (Γέλια).
Β.Τ.: Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι είναι σημαντικό. Θυμάστε την διαδήλωση κατά της παγκοσμιοποίησης στο Σηάτλ. Ήταν οργανωμένη μέσω internet. Διαδήλωναν κατά της παγκοσμιοποίησης και χρησιμοποιούσαν την γαμημένη αγγλική γλώσσα και χρησιμοποιούσαν την παγκοσμιοποίηση. Υπάρχει μια αντίφαση. Δεν μου αρέσει το e-mail. Θέλω να βλέπω υπογραφή, θέλω να βλέπω προσωπικά στοιχεία. Όταν μιλάω στο τηλέφωνο, καταλαβαίνω αν κάποιος λέει ψέματα ή έχει κάτι να κρύψει. Αν δω ένα fax, το ίδιο. Αλλά, με το χαζό e-mail βλέπεις μόνο τυπωμένες πληροφορίες. Καταστρέφει την επικοινωνία. Είναι μακριά από μένα.

Β.Σ.: Η καλλιτεχνική έκφραση στην Ουγγαρία είναι ελεύθερη; Υπάρχει κρατικός παρεμβατισμός;
Β.Τ.: Είναι ελεύθερη. Με τον κομμουνισμό είχαμε λογοκρισία από την κυβέρνηση και τώρα, από τους νόμους της αγοράς. Αν έχεις χρήματα κάνεις τα πάντα. Αν δεν έχεις, είσαι καταδικασμένος.

Β.Σ.: Υπάρχουν ιδιώτες παραγωγοί δραστηριοποιημένοι στο σινεμά στην Ουγγαρία;
Β.Τ.: Υπάρχουν. Πολλοί έχουν εταιρίες. Μπορώ να ιδρύσω δέκα εταιρίες. Αλλά, αν δεν πάρω χρήματα από το κράτος ή την τηλεόραση ή άλλους φορείς, δεν κάνω τίποτα. Σε όλα τα κράτη της Ευρώπης υπάρχουν κρατικά ιδρύματα κινηματογράφου, γιατί όλοι ξέρουν ότι το σινεμά είναι μέρος του εθνικού πολιτισμού και πρέπει να πληρώσουν κάποια χρήματα για τις εθνικές κινηματογραφίες. Αλλά, δεν ξέρω κανένα παραγωγό στην Ευρώπη που να μπορεί να τα βάλει όλα από την τσέπη του. Κανέναν. Όλοι εξαρτώνται από το κράτος.

Β.Σ.: Για να κλείσουμε τη συνέντευξη, πείτε μας, ποια είναι η ερώτηση που θέλετε να κάνετε σε εμάς, τους θεατές που πριν από λίγο είδαμε την ταινία;
Β.Τ.: Έχω μια άλλη ερώτηση. Γιατί δεν έχετε Ακαδημία Κινηματογράφου στην Ελλάδα;

Β.Σ.: Υπάρχει στην Ουγγαρία; (σ.σ. Μόνο ο Βενιζέλος θα ήταν τόσο στρεψόδικος).
Β.Τ.: Φυσικά.

Β.Σ.: Η ερώτηση είναι για την κυβέρνηση, όχι για τους θεατές. (σ.σ. Δεν κάνω για εξωτερική πολιτική).
Β.Τ.: Μα ο λαός βγάζει την Κυβέρνηση. Είναι μια ερώτηση για τον κόσμο.

Β.Σ.: Αν σας πούμε πως μας το υπόσχονται εδώ και 30 χρόνια;
Β.Τ.: Μπορεί να γίνει εντός δύο μηνών. Γιατί τους ψηφίζετε; (σ.σ. Για να βάλουμε την Ουγγαρία στην Ευρώπη, θα έλεγε ο Σημίτης). Στην Ουγγαρία, αν υποσχεθούν και δεν το πραγματοποιήσουν, πέφτουν. (σ.σ. Διάλεξε, Ούγγρε ψηφοφόρε: Ακαδημία ή Ευρωπαϊκή Ένωση;)

Β.Σ.: Ευχαριστούμε πολύ για τη συνέντευξη και για την επίσκεψή σας στην Ελλάδα. (σ.σ. Ήδη δέχομαι τηλεφωνήματα από το Υπουργείο Εξωτερικών για μια θέση υποδοχής διεθνών σκηνοθετών.)

Μόλις τέλειωσε η συζήτηση, ο Δηράκης, που δεν είχε αξιωθεί να τελειώσει ένα 24άρι φιλμ, μας έβγαλε φωτογραφία με τον Μπελα Ταρ στον καναπέ. Ο Μπέλα Ταρ ήταν πολύ ήρεμος και ευγενικός κατά τη συζήτηση και μας ευχαρίστησε κι αυτός. Συμπέρασμα: ο Πρωϊμάκης είναι τόσο άνετος στα αγγλικά που πρέπει να τον στείλουμε στις Κάννες. Εμένα, το πολύ, Καλαμάτα, με τα ντοκιμαντέρ για το μάζεμα της ελιάς.


 
 
Δεν υπάρχουν ακόμη σχόλια. Στείλτε το πρώτο!

Αυτή τη στιγμή δεν είστε συνδεδεμένος. Συνδεθείτε ή κάντε εγγραφή για να σχολιάσετε.