
 | - Αυθεντικός Τίτλος: Citizen Kane
- Μεταφρασμένος Τίτλος: Πολίτης Καίην
- Γνωστό και ως: Πολίτης Κέην
|
· Είδος: Δραματική · Παραγωγής: 1941 · Πρεμιέρα στην Ελλάδα: 26 Iανουαρίου 1942 · Ημερομηνία κυκλοφορίας DVD: 2003 · Διάρκεια: 119' · Χρώμα: Ασπρόμαυρο · Ήχος: Mono · Γλώσσα: Αγγλικα · Δείκτης Καταλληλότητας:  · Αξιολόγηση:        (8.19/10)
· Aντιφατικότητα ψήφων: · Δημοτικότητα: 0.15 %
· Κριτική (από μέλη του Cine.gr):
Ειναι μια απο τις φορες που αισθανομαι πραγματικα αβολα, οχι τοσο γιατι πιστευω οτι καποια πραγματα ειναι υπερανω κριτικης, οσο κυριως γιατι ειμαι μαλλον πολυ μικρος για να γραψω κριτικη για μια τετοια ταινια. Στην πραγματικοτητα η ταινια αποτελει ενα αποσταγμα του πολυσχιδους ταλεντου του δημιουργου της και μαλιστα σε πολλα επιπεδα: αρκει να σκεφτει κανεις οτι ο Welles εγραψε, σκηνοθετησε και πρωταγωνιστησε σε αυτο που για πολλους αποτελει τον ακρογωνιαιο λιθο της 7ης τεχνης.
Γιατι ομως η συγκεκριμενη ταινια θεωρειται απο τις κορυφαιες ολων των εποχων;
Κατ`αρχην, εκτος της σκηνοθετικης "μαεστριας" και μαλιστα σε χαλεπους καιρους, στην ταινια εφαρμοστηκαν για πρωτη φορα στην ιστορια του κινηματογραφου και καποιες τεχνικες, αφενος δυσκολες για την εποχη, αφετερου δε ιδιαιτερα αποτελεσματικες στη μεταδoση του μηνυματος του δημιουργου. Υπαρχουν για παραδειγμα τα αξιοπροσεκτα ειδικα εφφε στην αναπαρασταση της βιλλας του Kane, του περιφημου "Xanadou", που ειναι προϊον κινηματογραφισης μνινιατουρων και μονταζ. Υπαρχουν οι ληψεις απο ψηλα, που συνδιαζονται με ληψεις απο το πατωμα, για να δωσουν με εικονα το "ανεβασμα" και το "χαμηλωμα" του κεντρικου ηρωα. Υπαρχει ακομα η ταυτοχρονα εστιασμενη ληψη αντικειμενων που βρισκοναι μακρια, με αλλα, που βρισκονται πιο κοντα, με σκοπο αρχικα να μπερδεψουν το θεατη, αλλα τελικα να μεταδωσουν με εικονα την ψυχολογια του Kane: καποια στιγμη ο Kane βρισκεται σε ενα δωματιο με παραθυρα, τα οποια δειχνουν φυσιολογικα σε μεγεθος. Οταν ανακοινωνεται η ηττα του Kane η καμερα πλησιαζει, για να μας δειξει οτι στην πραγματικοτητα προκειται για τεραστιων διαστασεων παραθυρα, κατω απο τα οποια βρισκεται ο Kane, που ξαφνικα μοιαζει να εχει μικρυνει. Τα τεχνικα αυτα επιτευγματα μπορει να ειναι στις μερες μας ξεπερασμενα, αλλα αυτο δεν μπορει να μειωσει ουτε τον πρωτοποριακο χαρακτηρα της ταινιας ουτε - κυριως - τον τροπο με τον οποιο αυτα αξιοποιηθηκαν, που ουτε στις μερες μας ειναι ξεπερασμενος...
Σεναριακα υπαρχουν μερικες στιγμες ανεπαναληπτες, οπως αυτη που ο λογιστης του Kane, προσπαθωντας να εξηγησει γιατι η τελευταια λεξη του πρωταγωνιστη ηταν "Rosebud" κανει μια περιεργη παραδρομη: εξιστορει την τυχαια συναντηση του βλεμματος του με μια παντελως αγνωστη κοπελα, η οποια καποια στιγμη του χαμογελασε. Δεν την ηξερε, δεν εκανε κατι για να την γνωρισει και ποτε του δεν την ξανασυνατησε, ομως ισχυριζεται πως απο τοτε δεν εχει περασει ποτε ενας ολοκληρος μηνας στη ζωη του, που να μην τη σκεφτηκε. Την ιστορια αυτη για πρωτη φορα την αναφερει στο δημοσιογραφο ως παραδειγμα, για το οτι υπαρχουν καποια πραγματα στη ζωη, που εχουν το δικο τους σημαντικο ρολο και τα οποια ποτε κανεις αλλος εκτος του εαυτου μας δεν τα γνωριζει. Η πιθανοτητα το "Rosebud" να σημαινει κατι τετοιο επιβεβαιωνεται στο τελος της ταινιας, που αποδεικνυει επιπλεον πως αυτο που τελικα πραγματικα παιζει ρολο δεν ειναι ο προορισμος, αλλα το ταξιδι.
Η ιδια η ιστορια του Charles Foster Kane μπορει να χαρακτηριστει απο προφητικη εως και αλληγορικη, για πραγματα και αξιες που υπηρχαν και υπαρχουν. Η ταινια επεκτεινεται σε ολα τα επιπεδα: απο το πεδιο του τυπου και των εκδοσεων, μεχρι τις επιχειρησεις, την πολιτικη και τις ερωτικες περιπετειες, περιγραφοντας γλαφυρα την ανοδο, τις μεταπτωσεις και το τελος μιας προσωποκετρνικης αυτοκρατωριας.
Επιλογικα, δεν ξερω τι να τονισω, αυτο ομως που πρεπει να βαρυνει περισσοτερο ειναι ο ανθρωπος που δημιουργησε την ταινια αυτην, απο την αρχη μεχρι το τελος: αριστοτεχνικη σκηνοθεσια, προφητικο σεναριο, εμπνευσμενη ερμηνεια απο τον χαρισματικο Orson Welles.
Βαθμολογία:          (10/10)
Panos Chatziathanassiou
· Σχόλια Χρηστών:
- Τετάρτη, 14 Οκτωβρίου 2009 - 1:30 μμ
Ο Πολιτης Κειν του Όρσον Γουελς ειναι μια απο τις καλυτερες ταινιες ολων των εποχων. Μερικα πραγματα που χωραει μεσα της αυτη η ταινια: η αναζητηση νοηματος στη ζωη, η απαξιωση χρηματος και πλουσιων («δεν ειναι δυσκολο να βγαλεις χρηματα αν αυτο ειναι ο μοναδικος σκοπος σου στη ζωη» λεει ο Μπερνστιν ενω οι ηρωες της ταινιας ειναι πλουσιοι αλλα τους εχει φαει η μοναξια και ειναι δυστυχισμενοι), ο αγωνας για την ευτυχια που συχνα καταληγει στη δυστυχια, η διαβρωση ενος βασιλια (η αφορμη της ταινιας ηταν να γινει ενα εργο επιθεση κατα του μεγιστανα του τυπου Ραντολφ Χερστ), μια κριτικη του αμερικανικου ονειρου, η νοσταλγια της νιοτης (τα γηρατεια ειναι η μονη αρρωστια που δεν μπορεις να θεραπευσεις), η πολυπλοκοτητα του ανθρωπου (ο Κειν ειναι κυνικος αλλα κατα βαθος ευαισθητος), ο λαϊκισμος των πολιτικων, η επιδραση του Τυπου στον κοσμο και στο εμποριο της τεχνης, οι αξιες που χανονται καθως το χρημα επηρεαζει τους χαρακτηρες των ανθρωπων, ενας χαρακτηρας που μεγαλωνει χωρις αγαπη και αυτο τον κανει να αναζηταει την αγαπη αλλα να μην μπορει να δωσει αγαπη και η σοφια της φρασης Ματαιοτης, ματαιοτητων τα παντα ματαιοτης (ο βασιλιας φυλακιζεται δυστυχισμενος στο καστρο του οπου εφτιαξε ζωολογικους κηπους, αγορασε εργα τεχνης και τη μεγαλυτερη πολυτελεια. Όλα στο τελος στοιβαγμενα σε κιβωτια. Άχρηστα πια αφου ο πλουσιος δεν μπορει να τα παρει μαζι του). Η ταινια ομως σημαδεψε τον κινηματογραφο (και τον αλλαξε) οχι μονο για το περιεχομενο αλλα κυριως για το στυλ και την κινηματογραφηση της. Για την αφηγηση για παραδειγμα χρησιμοποιουνται πρωτοποριακα φλας μπακ με υποκειμενικες αφηγησεις και λειτουργουν ως κομματια ενος παζλ που δημιουργουν ενα συνολο. Οι κινησεις της καμερας και οι γωνιες ληψης ειναι καταπληκτικες. Χρησιμοποιουνται διαφορα ειδη φακων (θυμιζοντας σε σημεια πειραματικη ταινια) και η εξοχη δουλεια στη φωτογραφια (Τολαντ) με την εντονη αντιθεση φωτος – σκοταδιου φερνει στο νου τον εξπρεσιονισμο. Η θαυμασια δουλεια στην εικονα κανει τη θεαση της ταινιας να μοιαζει με αναγνωση ενος βιβλιου. Εκτος απο τη δομη ομως και τις ευρηματικες μπαροκ συνθεσεις ειναι και το αινιγμα του εργου. Ο εγωιστης Κειν εχει χασει το νοημα της ζωης και μοιαζει με ενα αγαλμα που γκρεμιζεται ως τον θανατο του και τη λεξη rosebud. Τι ειναι το rosebud; Ξεκαθαρη απαντηση δεν θα δοθει απο την ταινια, αφου οπως λεει στο τελος μια φραση δεν αρκει για να αποδωσει μια ζωη ενος ανθρωπου. Απλως ενα στοιχειο στο φιναλε σε αφηνει με την αισθηση οτι βρηκες κατι. Στα πραγματα που πετιουνται στη φωτια ειναι το παιδικο ελκηθρο του μικρου Τσαρλς στο οποιο ειναι χαραγμενη η λεξη rosebud και που εχει συνδεθει με το βιαιο αποχωρισμο απο τους γονεις του.
ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑ: 10/10
Άρης Μαυρέλλης
|