• ΕΠΙ ΤΟΥ ΠΙΕΣΤΗΡΙΟΥ...

  • Αριθμός ταινιών: 22307
  • Αριθμός συν/τών: 759912
  • Πρόγραμμα 300 Κινηματογράφων και 18 τηλεοπτικών σταθμών
Cine Festival


Κυρ 14 Φεβ 2016

Μπερλινάλε 2016: Όλα τα φώτα στο προσφυγικό





Βρισκόμαστε ήδη στην 3η μέρα του Φεστιβάλ και, είτε το πιστεύετε είτε όχι, πιθανότατα να είδαμε ήδη το φαβορί για τη Χρυσή Άρκτο. Ο λόγος φυσικά, για την νέα ταινία του Gianfranco Rosi, ενός σκηνοθέτη που μοιάζει να με κυνηγά σε όποιο φεστιβάλ παραβρεθώ. Όπως και στο 70ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Βενετίας (στο οποίο κέρδισε με την ταινία Sacro Gra), έτσι και εδώ η ταινία του διεκδικεί ήδη το τίτλο του φαβορί, αν κρίνω από το παρατεταμένο χειροκρότημα μέσα στην αίθουσα, αλλά και από την αντιμετώπιση της ταινίας στην συνέντευξη τύπου που ακολούθησε.


Το «Fuocoammare» του Rosi μπλέκει το ντοκιμαντέρ με την μυθοπλασία, στην προσπάθεια του να απεικονίσει την ιστορία του νησιού Λαμπεντούζα. Μεταξύ της Σικελίας και των ακτών της Τυνησίας η συγκεκριμένη νήσος τα τελευταία χρόνια, ιδιαίτερα από το 2010 και αργότερα, αποτελεί τόπο άφιξης χιλιάδων μεταναστών και προσφύγων από χώρες της Αφρικής, οι οποίοι στην προσπάθεια τους να διασχίσουν τη Μεσόγειο με αυτοσχέδια ή ακατάλληλα για την περίσταση μέσα, πνίγονται. Το θέμα που είχα με τόσο με το «Sacro Gra» στην Μπιενάλε όσο και τώρα στην Μπερλινάλε είναι ότι το σινεμά του συγκεκριμένου σκηνοθέτη συνεχίζει να μην μου αρέσει κι ακόμα αδυνατώ να καταλάβω, αν όντως μιλάμε για ένα ικανό σκηνοθέτη ή για έναν ευκαιριακό σκηνοθέτη. Τι εννοώ; Το ζήτημα με το οποίο καταπιάνεται είναι άκρως επίκαιρο και συναισθηματικά τεταμένο εδώ στο Βερολίνο, με αποτέλεσμα η ταινία να ξεκινάει την πορεία της στο φεστιβάλ με ένα άσσο στο μανίκι. Για να μην παρεξηγηθώ, ο λόγος που το λέω αυτό είναι γιατί οι εικόνες οι οποίες μας δείχνει, ναι μεν είναι σοκαριστικές αλλά ούτε μια στιγμή δεν είναι κάτι παραπάνω από επιφανειακές. Θα μπορούσε κάποιος να υποστηρίξει ότι το ζήτημα από μόνο του είναι σπουδαίο, οπότε η απλή απεικόνιση του αρκεί, ισχυρισμός με τον οποίο συμφωνώ. Εδώ όμως ο Rosi, εστιάζοντας ιδιαίτερα την κάμερα του στον 12χρονο Σαμουέλ, έναν ντόπιο πιτσιρίκο, εμπλουτίζει την ταινία με απλούς παραλληλισμούς, ολοφάνερες αλληγορίες και ξεκάθαρα υπονοούμενα αναφορικά με το προσφυγικό. Ναι διαθέτει σκηνές που χτυπούν κατευθείαν νεύρο, ναι το θέμα του είναι πέρα για πέρα σημαντικό και πρέπει να απεικονιστεί όχι όμως έτσι. Η ταινία του μοιάζει τόσο συγκυριακή όσο και οπορτουνιστική.


Την άποψη μου όμως δεν την συμμερίζονται όλοι αφού, όπως προείπα, ίσως το σηκώσει το βραβείο. Η συνέντευξη τύπου μετά την προβολή κινήθηκε σε πολιτικά πλαίσια, παρόλο που ένα από τα θετικά της ταινίας είναι ότι είναι σχεδόν απαγκιστρωμένη από την πολιτική. Η πρώτη ερώτηση έγινε από τον ίδιο τον συντονιστή της συνέντευξης παρέχοντάς μας μια ενδιαφέρουσα πληροφορία. Η αρχική ιδέα για το φιλμ έκανε λόγο για μια 10λεπτή μικρούς μήκους ταινία, απόφαση την οποία άλλαξε ο ίδιος ο σκηνοθέτης από τις πρώτες κιόλας μέρες που πέρασε στο νησί: «Ήθελα να γυρίσω μια μικρού μήκους για να δείξω στον κόσμο τι σημαίνει Λαμπεντούζα. Όταν όμως ξεκίνησα την έρευνα για τις περιοχές που θα χρησιμοποιήσω στην ταινία, συνειδητοποίησα ότι ήταν αδύνατο να πω όλα όσα ήθελα σε λίγα λεπτά. Όταν ξεκινώ κάτι δεν ξέρω τι αποτέλεσμα θα έχει και το ανακαλύπτω σιγά σιγά. Γι’ αυτό, ευχαριστώ του παραγωγούς μου οι οποίοι είναι δίπλα μου. Κάπως έτσι ανακάλυψα και το τι είναι αυτό το νησί. Δεν ήξερα αν θέλω να το κάνω. Ανακάλυψα τυχαία τον Pietro Bartolo στο νοσοκομείο. Μου έδειξε φωτογραφίες για το τι έχει ζήσει όλα αυτά τα χρόνια κι έτσι γύρισα. Να φανταστείτε, η τελευταία σκηνή ολοκληρώθηκε τον Ιανουάριο του 2016. Γνωρίζοντας ήδη ότι θα είμαστε στο διαγωνιστικό».

Στην συνέχεια η πληθώρα των ερωτήσεων που καλέστηκαν να απαντήσουν είχαν, αναμενόμενα, το ίδιο θέμα ...το προσφυγικό. Ο ηθοποιός στην ταινία Bartolo δήλωσε ότι: «δεν φταίει μόνο η Ευρώπη για όλα όσα ζούμε, αλλά όλος ο κόσμος. Πρέπει να φτιαχτούν καλύτερες συνθήκες στις χώρες αυτών των ανθρώπων. Κανείς δεν εγκαταλείπει κάτι αν δεν αναγκαστεί», ενώ λίγο αργότερα και σε επόμενη ερώτηση ο 52χρόνος σκηνοθέτης περιέγραψε το μέγεθος της τραγωδίας που αντίκρυσε στο νησί. Ακόμα μια ενδιαφέρουσα και διαφορετική ερώτηση είχε να κάνει με το πως επέλεξαν τον μικρό, και εξαιρετικό στην ταινία, νεαρό πρωταγωνιστή Samuele Pucillo. Η επιλογή όπως μάθαμε έγινε μέσα στα 5 λεπτά γνωριμίας, με τον μικρό να είναι ο πρώτος που είδαν. Κάπου εδώ να σημειώσουμε ότι το «Fuocoammare» έχει ήδη ανακοινωθεί από χθες, ότι έχει αγοραστεί από πολλές κινηματογραφικές αγορές του κόσμου. Γεγονός που ενισχύει την δυναμική του.


Η δεύτερη ταινία που έκανε πρεμιέρα σήμερα ήταν ακόμα χειρότερη. Το «L’avenir» είναι η νέα ταινία της Mia Hansen-Løve, σκηνοθέτιδας που το 2009 είχε βραβευτεί στην Κάννες με το βραβείο της Επιτροπής (Le Prix du Jury) για την ταινία το «Ο Πατέρας των Παιδιών μου». Εδώ το σενάριο της Hansen-Løve διηγείται την ιστορία της Ναταλί μιας δασκάλας φιλοσοφίας, παντρεμένης με δυο παιδιά, η οποία μοιράζει τον χρόνο της ανάμεσα στην οικογένεια της, τους μαθητές της και την κτητική της μητέρα. Μετά από κάποια γεγονότα, που επιβάλουν την ελευθερία της, η Ναταλί πρέπει να ξαναρχίσει τη ζωή της από την αρχή κι εμείς που την παρακολουθούμε, να βαρεθούμε την ζωή μας. Αν δεν ήταν η Isabelle Huppert στον πρωταγωνιστικό ρόλο και η φήμη της Hansen-Løve στην σκηνοθετική καρέκλα, το συγκεκριμένο φιλμ δεν θα ήταν καν άξιο συζήτησης. Η αδικαιολόγητη αυτή συμμετοχή στο διαγωνιστικό κομμάτι σε ένα φεστιβάλ δεν είναι τίποτε άλλο, από ατελείωτο μπλα μπλα και προβλήματα της μπουρζουαζίας που έχουμε ξαναδεί πολλές φορές και πολύ καλύτερα.


Την συνέντευξη τύπου που ακολούθησε παρακολούθησα για λίγα λεπτά με μοναδικό σκοπό να δω την Huppert από κοντά. Στο διάστημα που κάθισα η συζήτηση περιστράφηκε γύρω από το πως η σκηνοθέτης βρήκε τα λεφτά για να γυρίσει την ταινία, πως την ήρθε η ιδέα αλλά και για τις ταινίες με επίκεντρο γυναίκες. Αξίζει να σταθούμε λίγο εδώ αφού, όχι μία αλλά τρεις φορές ερωτήθηκαν οι συντελεστές για την φύση του ρόλου της Νάταλι, με μια δημοσιογράφο να λέει ευθέως ότι ο ρόλος είναι ένα βήμα πίσω όσον αφορά την προοπτική της γυναίκας στην σημερινή εποχή. «Η πρόοδος της δεκαετίας του `60 αλλά και η ενσωμάτωση της γυναικείας χειραφέτησης αποτελούν μέρος της ηρωίδας. Έχει επιτύχει πολλά αποκλειστικά στην δική της προσωπικότητα» είπε η Hansen-Løve με την Huppert να συμπληρώνει ότι: «Το φιλμ είναι χαλαρό απέναντί σε αυτό το θέμα. Το γεγονός ότι δεν δίνεται περισσότερη σημασία είναι γιατί υπάρχει. Ο χαρακτήρας που υποδύθηκα δεν σπάει κάτω από τις περιστάσεις γιατί είναι μια δυνατή γυναίκα με ανθεκτικότητα και αποφασιστικότητα».


Ξεφεύγοντας λίγο από το διαγωνιστικό, οι επόμενες δυο ταινίες είναι η μια από το τμήμα Berlinale Special Gala και η δεύτερη ειδική προβολή. Ο λόγος για το «A Quiet Passion» του Terence Davies που αφηγείται την ζωή της Έμιλι Ντίκισνον, με την βραβευμένη με Emmy, Tony και Grammy (!) Cynthia Nixon στον πρωταγωνιστικό ρόλο και το «Θα Ζήσω» του Tim Robbins. Για την πρώτη θα πω περισσότερα αύριο καθώς στις τρεις περίπου το μεσημέρι έχει προγραμματιστεί η συνέντευξη τύπου. Για την δεύτερη δεν θα πω πολλά για την ποιότητα της, καθώς πλέον θεωρείται κλασσική. Θα αναφέρω το λόγο που παίχτηκε όμως με κάποια ιστορικά γεγονότα: Η ταινία διεκδικούσε την Χρυσή Άρκτο στο 46ο Φεστιβάλ του Βερολίνου αλλά την έχασε από την «Λογική και Ευαισθησία» του Ang Lee, κερδίζοντας όμως την Αργυρή Άρκτο για την ερμηνεία του Sean Penn. Η ειδική προβολή του Σαββάτου έγινε στα πλαίσια βράβευσης του Tim Robbins με την Berlinale Camera.
Τον βραβευμένο με Όσκαρ ηθοποιό προλόγισε η Ισπανίδα σκηνοθέτης Isabel Coixet μιλώντας με τα καλύτερα λόγια. Μεταξύ άλλων ο τιμώμενος ηθοποιός ανέφερε στον λόγο του ότι αισθάνεται ευγνώμων για το βραβείο, μοιράστηκε μαζί μας αναμνήσεις από τις μέρες που κανένας δεν ήθελε να χρηματοδοτήσει και να διανέμει την ταινία ενώ το μεγαλύτερο μέρος των ευχαριστηρίων έλαβε η ίδια η Helen Prejean, συγγραφέας του βιβλίου, στο οποίο βασίστηκε η ταινία και ο ομώνυμος ρόλος που χάρισε το Όσκαρ στην Susan Sarandon.


Κλείνοντας, και φεύγοντας λίγο από τον κόσμο του σινεμά, θα πρέπει να αναφέρουμε ότι ο διεθνούς φήμης Κινέζος εικαστικός Αϊ Γουέι Γουέι έντυσε το μεσημέρι το διάσημο κέντρο συναυλιών του Βερολίνου Konzerthaus με 14.000 σωσίβια προερχόμενα από το νησί της Λέσβου, στην προσπάθεια του να ευαισθητοποιήσει την κοινή γνώμη για το προσφυγικό δράμα που εκτυλίσσεται στις ακτές της Ευρώπης. Αυτά από μένα, αύριο πάλι...

φωτογραφίες συνεντεύξεων τύπου και τιμητικής βράβευσης του Tim Robbins: Γιώργος Δαβίτος


--------
Διαβάστε επίσης:
Οδηγός για την 66η Μπερλινάλε


 
 
Δεν υπάρχουν ακόμη σχόλια. Στείλτε το πρώτο!

Αυτή τη στιγμή δεν είστε συνδεδεμένος. Συνδεθείτε ή κάντε εγγραφή για να σχολιάσετε.