• ΕΠΙ ΤΟΥ ΠΙΕΣΤΗΡΙΟΥ...

  • Αριθμός ταινιών: 22307
  • Αριθμός συν/τών: 759912
  • Πρόγραμμα 300 Κινηματογράφων και 18 τηλεοπτικών σταθμών
Cine Festival


Τρί 13 Οκτ 2015

Σον Μπέικερ: Μια σημαντική αποκάλυψη του αμερικανικού ανεξάρτητου σινεμά


Μεταφεστιβαλικές διαπιστώσεις



Εκτός από την προφεστιβαλική έλευση του Γκασπάρ Νοέ και την παρουσίαση του Love, το μεγαλύτερο γεγονός-αποκάλυψη των φετινών Νυχτών Πρεμιέρας ήταν το αφιέρωμα στο έργο του Σον Μπέικερ, ενός ανεξάρτητου Αμερικάνου κινηματογραφιστή, που ήταν καλεσμένος στο φεστιβάλ μαζί με την μόνιμη συνεργάτιδά του (ως παραγωγός, συν-σκηνοθέτης και πολλά άλλα), Σι Τσινγκ Τσου. Ο Σον Μπέικερ, ενώ έχει παραστεί σε πολλά φεστιβάλ, ειδικά λόγω της επιτυχίας της τελευταίας του ταινίας "Tangerine", ανέφερε χαρακτηριστικά πως είναι η πρώτη φορά που διοργανώνεται αφιέρωμα σε όλο του το σκηνοθετικό έργο. Στο φεστιβάλ προβλήθηκαν οι τέσσερις μεγάλου μήκους ταινίες του, "Take Out" (συν-σκηνοθεσία και σενάριο με τη Σι Τσινγκ Τσου), "Tangerine", "Starlet" και "Prince of Broadway". Σχεδόν σε όλες τις βασικές προβολές τους ήταν παρών κάποιος από τους δύο.

Ο Σον Μπέικερ είναι αυτό που χαρακτηρίζεται ως DIY σκηνοθέτης, από τη στιγμή που γυρίζει ταινίες με ελάχιστους προϋπολογισμούς (ακριβότερη δουλειά του το Starlet, με κόστος 300.000 δολάρια, και φθηνότερη το Take Out, με κόστος μόλις 3.000). Οι ταινίες του αποτελούν, όπως ο ίδιος το ορίζει, ένα υβρίδιο μεταξύ ντοκιμαντέρ και μυθοπλασίας. Αξιοποιούν, δηλαδή, στοιχεία και από τους δύο κόσμους συνθέτοντας ένα ιδιαίτερο κινηματογραφικό σύμπαν που βρίσκεται εντυπωσιακά κοντά στην πραγματικότητα, διαθέτοντας όμως παράλληλα την αφηγηματική δύναμη του σινεμά μυθοπλασίας.

Οι σεναριακές συλλήψεις του είναι κατά κανόνα πολύ απλές και μπορούν πάντα να περιγραφούν με απόλυτη ακρίβεια σε λιγότερες από 20 λέξεις. Για παράδειγμα, στο Take Out βλέπουμε την καθημερινότητα ενός Κινέζου μετανάστη που εργάζεται σε ντελιβεράδικο στην Αμερική με στόχο να ξεπληρώσει το χρέος του, ενώ στο Tangerine παρακολουθούμε μια τραβεστί που μαθαίνει ότι ο φίλος της την απάτησε και προσπαθεί να λύσει το σκάνδαλο. Οι χαρακτήρες του είναι πάντα πλήρως αληθινοί, βγαλμένοι από την πραγματικότητα και ενσαρκώνονται από ηθοποιούς που καλούνται να παίξουν σχεδόν τους εαυτούς τους. Υπάρχουν ορισμένοι επαναλαμβανόμενοι συνεργάτες του (Karren Karagulian, Mickey O`Hagan, James Ransone) που εμφανίζονται συχνά ως δευτερεύοντες χαρακτήρες, αλλά οι πρωταγωνιστές του είναι πάντα πρωτοεμφανιζόμενοι και έχουν ζήσει παρόμοιες καταστάσεις με τα πρόσωπα που υποδύονται.

Όλα αυτά τα στοιχεία συνθέτουν ένα σινεμά κοινωνικού ρεαλισμού ασύλληπτης δύναμης, σχεδόν βιωματικό, τόσο ιδιαίτερο και ελκυστικό στη θέαση που σχεδόν αρνείσαι να πιστέψεις πως βλέπεις ουσιαστικά μια πραγματική, ωμή καθημερινότητα στην απλούστερη μορφή της. Οι χαρακτήρες αναβλύζουν αυθεντικότητα, ενώ η κάμερα στο χέρι τους ακολουθεί πάντα από κοντά, αναδεικνύοντας τις πιο ιδιαίτερες πτυχές τους που δύσκολα θα συναντούσαμε στον κινηματογράφο. Οι ιστορίες του πάντα αφορούν ανθρώπους που ανήκουν σε κάποια μορφή ευπαθών κοινωνικών ομάδων, μα οι χαρακτήρες του είναι πλήρως απαλλαγμένοι από κάθε μορφής στερεότυπα, αφού πάντα φροντίζει να περάσει κάποιο χρόνο μαζί τους, ώστε πρώτα να τους μάθει ο ίδιος και ύστερα να ενσωματώσει ηθογραφικά στοιχεία από το περιβάλλον τους μέσα στις ταινίες του.

Για κάθε σκηνή, άλλοτε υπάρχει σενάριο που υποδεικνύει με ακρίβεια τις κινήσεις και τους διαλόγους των ηθοποιών, ενώ σε πολλές περιπτώσεις ο Μπέικερ αρκείται σε treatment, όπου απλά περιγράφεται συνοπτικά η κατάσταση και οι διάλογοι αυτοσχεδιάζονται κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων. Είναι πραγματικά εντυπωσιακό το ότι αυτοί οι αυτοσχέδιοι διάλογοι που γίνονται μέρος του τελικού αποτελέσματος είναι πάντα τόσο χρωματιστοί, πλούσιοι και απολαυστικοί, που συνδράμουν καθοριστικά στην αισθητική διαμόρφωση μιας κοινωνικής πραγματικότητας που αναπαρίσταται επί της οθόνης.

Εν τέλει πρόκειται για το σινεμά του μέλλοντος. Προφανώς απαιτεί ταλέντο η δυνατότητα να προβάλλεις την πραγματικότητα όπως είναι, ακατέργαστη, αλλά ταυτόχρονα να καλλιεργείς μια υποβόσκουσα ένταση (ιδιαίτερα χαρακτηριστική στο Take Out) και χάρη σε αυτό να κάνεις τον θεατή να μην μπορεί να αποστρέψει τα μάτια του. Είναι όμως και μια ζωντανή απόδειξη πως ο κινηματογράφος είναι πρωτίστως ιδέα και άποψη, είναι η δύναμη της προσωπικής έκφρασης και η ουσία αυτής. Τα μέσα έχουν δευτερεύουσα σημασία. Η Σι Τσινγκ Τσου ανέφερε χαρακτηριστικά ότι φυσικά είναι πολύ πιο βολικό να υπάρχουν πόροι, αλλά ελλείψει αυτών ο καλλιτέχνης γίνεται πιο δημιουργικός, αναζητώντας τρόπους να εκφραστεί με απλούστερα μέσα.

Κασαβέτης,Λι, Τρίερ (Δόγμα 95) είναι δύο βασικές και εμφανείς επιρροές των δύο δημιουργών. Δύο μεγάλοι καλλιτέχνες, ο ένας της προηγούμενης γενιάς και οι άλλοι πλέον μεγάλοι σε ηλικία, όπως και οι περισσότεροι εν ζωή σπουδαίοι δημιουργοί.
Κι ενώ το εμπορικό σινεμά πάσχει εμφανώς από έλλειψη έμπνευσης τα τελευταία χρόνια με σωρείες από έργα εφήμερα, μικρής εμβέλειας που κατά κανόνα δεν αντέχουν στο χρόνο, καλλιτέχνες με όραμα και προσωπικό στίγμα, όπως ο Σον Μπέικερ (που αποφάσισε να γυρίσει την 5η μεγάλου μήκους ταινία του σε iPhone) αποτελούν την επόμενη κινηματογραφική γενιά και συνεπώς είναι ιδιαίτερα σημαντικό να στηρίζονται και να αναδεικνύονται ανά τον κόσμο.

Μέσα από τους πολύχρωμους και πάντα αντισυμβατικούς χαρακτήρες του, ο Σον Μπέικερ μάς μεταφέρει σε κόσμους ίσως άγνωστους σε εμάς, αλλά τόσο αληθινούς. Είναι κόσμοι που φανερά γνώρισε, τον συνεπήραν και αποφάσισε ότι αξίζει να γίνουν τέχνη. Είναι κόσμοι χρωματισμένοι από ανθρώπους. Τα έργα του είναι προβάλλουν το προσωπικό έναντι του κοινωνικού στοιχείου, εξυμνούν τον άνθρωπο, την ποικιλομορφία των χαρακτηριστικών και των αποχρώσεών του (κυριολεκτικά και μεταφορικά), ασκώντας την ίδια στιγμή οξύτατη κοινωνική κριτική. Κοινωνιολογικά σε κάθε ταινία του διαλέγει ορισμένους χαρακτήρες, τραβάει μια γραμμή γύρω τους και τους περικλείει σε ένα σύνολο. Ύστερα, γίνεται πατέρας τους. Είναι ο πρώτος σκηνοθέτης που ταυτόχρονα αγαπάει και κατακρίνει τους χαρακτήρες του σε τόσο έντονο βαθμό. Μα τους κατακρίνει επειδή τους αγαπάει. Παίζει με τις ατέλειές τους, τις σαρκάζει, μα ταυτόχρονα μέσω αυτών τους εξυψώνει, καθώς εκείνες είναι που τους καθιστούν ιδιαίτερους και τελικά τους κάνουν πιο ανθρώπους. Επιπλέον κατακρίνει εις τριπλούν και ειρωνεύεται όσους βρίσκονται έξω από το σύνολο αυτό ως συμβάλλοντες στην περιθωριοποίησή τους. Γιατί οι υπόλοιποι δεν έχουν την ομορφιά των ηρώων του. Πρόκειται, λοιπόν, για μια σημαντική αποκάλυψη που πραγματικά αξίζει μια ευρύτατη αναγνώριση.



 
 
Δεν υπάρχουν ακόμη σχόλια. Στείλτε το πρώτο!

Αυτή τη στιγμή δεν είστε συνδεδεμένος. Συνδεθείτε ή κάντε εγγραφή για να σχολιάσετε.