• ΕΠΙ ΤΟΥ ΠΙΕΣΤΗΡΙΟΥ...

  • Αριθμός ταινιών: 22307
  • Αριθμός συν/τών: 759912
  • Πρόγραμμα 300 Κινηματογράφων και 18 τηλεοπτικών σταθμών
Περιεχόμενα

Τετ 25 Ιαν 2012

La Proie

Τετ 28 Δεκ 2011

En Familie - Μια Οικογένεια

Τετ 30 Νοε 2011

Carlos - η τηλεταινία

Τετ 12 Οκτ 2011

Troll Hunter - Κυνηγός Τρολ

Τετ 31 Αυγ 2011

Flores Negras - Μαύρα Λουλούδια

Cineυρωπαϊκόν


Πεμ 30 Οκτ 2003

Felliniesque II


Μην ξεχασετε τον Διαγωνισμο στο τελος του αρθρου ! ! !



«Μια κρίση έμπνευσης; Κι αν δεν είναι περαστικό; Κι αν είναι το τέλος ενός απατεώνα χωρίς ταλέντο; Σγκουλπ!!»
Όσοι είχαν παρακολουθήσει την τελετή της απονομής των βραβείων Όσκαρ το 1993, ίσως να θυμούνται, τη χαρακτηριστική άνεση, με την οποία ο Federico Fellini ανέβηκε στο βήμα και με περισσότερη αυτοκυριαρχία απ’ όση θα μπορούσε να επιδείξει, οποιοσδήποτε από τους μεγάλους σταρ του Χόλλυγουντ που βρίσκονταν γύρω του. Απευθύνθηκε στο κοινό και με έναν ίσως κάπως καλυμμένα επιτακτικό τόνο, τους ζήτησε να ησυχάσουν. Στη συνέχεια προσποιήθηκε ότι έχει εκπλαγεί με την τιμή που του απέδιδε η Ακαδημία. Αμέσως μετά βέβαια, είπε (με χιούμορ) πως τελικά δεν είχε εκπλαγεί καθόλου και σχεδόν διέταξε τη γυναίκα του Giulietta Masina, που βρισκόταν στο ακροατήριο να σταματήσει να κλαίει.
Αυτή η εικόνα του ανθρώπου που στέκεται ατρόμητος και απευθύνεται στο πλήθος, χωρίς να φοβάται ότι εκείνο θα τον κατασπαράξει είναι ίσως η πιο χαρακτηριστική του δημιουργού, που διατηρούσε πάντα την αυτοπεποίθηση ενός διευθυντού ορχήστρας, που γνωρίζει καλά τη μουσική που θα ερμηνεύσουν οι μουσικοί του, και εμπιστεύεται χωρίς δισταγμό τις δυνατότητες τους. Τόσο χαρακτηριστική ήταν πάντα αυτή η αυτοπεποίθηση του, όσο και η εντυπωσιακή ικανότητα του να κοιτάζει, να διακρίνει και να καταδεικνύει, με ένα λεπτό ίσως και λίγο κατεργάρικο τρόπο, το γκροτέσκ (βλ. grotesque) Δηλαδή, το χονδροειδώς περίεργο και ταυτόχρονα γελοίο στοιχείο της ανθρώπινης φύσης. Την εξωφρενική υπερβολή, το Felliniesque, που μπορεί να κρύβεται πίσω από απλές και καθημερινές καταστάσεις στις οποίες εμπλέκεται ο άνθρωπος.
Ο Fellini γεννήθηκε το 1920. Όταν έγινε 12 χρονών, το έσκασε από το σπίτι του για να ακολουθήσει ένα τσίρκο, (σ.σ. γεγονός, που μαζί με πολλά άλλα, αποδεικνύει και εξηγεί την αγάπη του για τους κλόουν που εμφανίζονται σε όλα τα έργα του). Στα 17 του, εγκατέλειψε την ηρεμία του Ρίμινι, της επαρχιακής λουτρόπολης, στην οποία γεννήθηκε και μεγάλωσε, για να πάει στη Ρώμη. Εκεί έζησε αρχικά σαν σκιτσογράφος και στη συνέχεια γράφοντας παρλάτες και σκετς για κομφερανσιέ και άλλους καλλιτέχνες του music hall. Το 1943, σε ηλικία 23 ετών, παντρεύτηκε την ηθοποιό Giulietta Masina, πλάι στην οποία έζησε 50 χρόνια, μέχρι το θάνατο του. Το 1946 συνεργάστηκε για πρώτη φορά με τον Roberto Rosselini. Το 1954 κέρδισε το Χρυσό Λέοντα στο φεστιβάλ της Βενετίας, το 1960 το Χρυσό Φοίνικα στο Φεστιβάλ των Καννών. Το 1956, το 1961 και το 1974 κέρδισε το βραβείο της Ένωσης Κριτικών της Νέας Υόρκης. Πήρε τέσσερις φορές, το Όσκαρ καλύτερης ξένης ταινίας : το 1956 για το La Strada, το 1957 για το Le Notti Di Cabiria, το 1963 για το 8 ½ και το 1974 για το Amarcord. Το 1993 η Ακαδημία κινηματογράφου του απένειμε ειδικό βραβείο Όσκαρ για το σύνολο του έργου του. Ο Fellini πέθανε στις 31 Οκτωβρίου της ίδιας χρονιάς.

Επειδή σε δύο μέρες συμπληρώνονται 10 χρόνια από το θάνατο του, η στήλη αποφάσισε να κάνει ένα αφιέρωμα στο 8 ½ (βλ. και otto e mezzo) την πιο γνωστή ίσως ταινία του Fellini. Μία ταινία, που εκτός από το ότι θεωρείται κλασσική, φιγουράρει στις δέκα καλύτερες ταινίες παγκοσμίως, όπως τις ψήφισε το κοινό. Μία ταινία-φετίχ για τους περισσότερους σκηνοθέτες, αλλά και για όλους τους καλλιτέχνες που αισθάνονται και είναι δημιουργοί.

Η υπόθεση
Ένας διάσημος Ιταλός σκηνοθέτης, ο Guido (Marcello Mastroianni), βρίσκεται σε μια πολύ δύσκολη καμπή της καριέρας του. Ετοιμάζει μια νέα ταινία, από την οποία είναι πια πολύ δύσκολο να απεμπλακεί, μια και ο παραγωγός (Guido Alberti) έχει προχωρήσει σε σημαντικές επενδύσεις, κυρίως για την κατασκευή ενός τεράστιου διαστημοπλοίου. Ο ίδιος όμως, ως δημιουργός βρίσκεται σε μία φάση, όπου έχει χάσει κάθε έμπνευση γι αυτή την ταινία. Η πίεση που του εξασκείται από αυτή την κατάσταση, του δημιουργεί εφιάλτες και οι γιατροί του συστήνουν να ξεκουραστεί σε μια κοντινή λουτρόπολη με ιαματικά λουτρά. Ο Guido ζητά τη γνώμη του συγγραφέα Daumier (Jean Rougeul) για το σενάριο του, η οποία είναι μάλλον αποκαρδιωτική («μια σειρά από εντελώς ανούσια επεισόδια» που «δεν έχει τα πλεονεκτήματα ενός φιλμ της αβάν γκαρντ, ενώ παρ’ όλ’ αυτά, έχει όλα του τα ελαττώματα») και τον σπρώχνει χειρότερα στο βάθος των ονειροπόλων αναζητήσεων του. Στη λουτρόπολη καταφθάνει η ερωμένη του Carla (Sandra Milo), μια κοπέλλα που τον κάνει να βαριέται με την αφέλεια και την επιπολαιότητα της, αλλά που συγχρόνως του εξάπτει την ερωτική φαντασία με το μπρίο, την ομορφιά και την παιχνιδιάρικη ετοιμότητα της να ικανοποιήσει κάθε επιθυμία του.
Σε μια στιγμή απερισκεψίας και προσπαθώντας να την πείσει για το ενδιαφέρον του ο Guido προσκαλεί στη λουτρόπολη και τη σύζυγο του Luisa (Anouk Aimee). Η Luisa είναι πολύ όμορφη, chic, έξυπνη και διανοούμενη, ο αντίποδας της Carla. Την αγαπά, αλλά δεν επικοινωνούν. Έτσι ο Guido νιώθει τη γυναίκα του, όπως και την ερωμένη του σαν δύο επιπλέον πιέσεις, που τον βαραίνουν, επειδή νιώθει τύψεις όποτε αντιλαμβάνεται ότι τις παραμελεί. Οι πιέσεις αυτές προστίθενται σ’ εκείνες, που δέχεται από τον ανυπόμονο παραγωγό, τη σκληρή κριτική του συγγραφέα που διάβασε το σενάριο του, το άγχος των τεχνικών που περιμένουν τις οδηγίες του, τον εκνευρισμό των ηθοποιών που είναι μετέωροι, αλλά ελπίζουν να έχουν κάποιο ρόλο στο έργο, την αδιακρισία των δημοσιογράφων, τα ερωτηματικά που κατατρώνε το φίλο του Mario Mezzabotta (Mario Pisu) που είναι ερωτευμένος με μια συμμαθήτρια της κόρης του Gloria Morin (Barbara Steele). Όλοι περιμένουν κάτι απ΄ αυτόν και το εκδηλώνουν με έναν τρόπο που ο Guido αντιλαμβάνεται ως τον πιο πιεστικό.
Η ταινία εξελίσσεται σαν μια σειρά από σκηνές, όπου ο Guido αποτραβιέται από αυτή την πιεστική πραγματικότητα, για να συναντήσει τη συνείδηση του, τις αναμνήσεις του από την παιδική του ηλικία, τους γονείς του, την πρώτη φορά που αντιλήφθηκε την γυναικεία σεξουαλικότητα κλπ κλπ. Σε διάφορες στιγμές του αποκαλύπτεται η μούσα του (Claudia Cardinale). Μια ονειρική γυναικεία φιγούρα, γοητευτική, ήρεμη και χαμογελαστή. Τον πείθει στιγμιαία ότι όλα θα πάνε καλά, δεν του ασκεί καμία κριτική, αλλά καθώς είναι αιθέρια και δυσδιάκριτη, εξαφανίζεται ξαφνικά έτσι ώστε η αγωνία του τελικά, να αυξάνει αντί να διασπάται.

Πρωτότυπη καλλιτεχνική φαντασία και δημιουργικότητα
Το έργο στοχάζεται πάνω στην καλλιτεχνική δημιουργία και στη ροή της έμπνευσης. Τυχαίνει απλώς να αναφέρεται σε ένα σκηνοθέτη του κινηματογράφου. Στην ουσία όσα εξιστορεί και περιγράφει ισχύουν για κάθε δημιουργό (εικαστικό καλλιτέχνη, συγγραφέα, ποιητή, αρχιτέκτονα κλπ κλπ).
Είναι μια περιγραφή της δυσάρεστης εκείνης φάσης, της αναστολής της έμπνευσης πριν ή κατά τη δημιουργία ενός έργου τέχνης. Της φάσης, κατά την οποία, ο δημιουργός γνωρίζει, ότι δεν γνωρίζει το πώς θα το πλάσει, ενώ ταυτόχρονα όλοι αδημονούν και τον πιέζουν να δώσει λύσεις. Η αληθινή δημιουργία είναι μια επίπονη διαδικασία, που γίνεται ακόμα πιο επίπονη όταν μπλοκάρεται, καθώς έτσι, δημιουργείται μια συμπίεση, που δεν βρίσκει πουθενά χώρο να εκτονωθεί.
Είναι η σκιαγράφηση των απελπισμένων αντιδράσεων, των φόβων, των ονείρων και των πόθων του καλλιτέχνη, καθώς προσπαθεί να διατηρήσει συγκολλημένες τη φυσική και με την πνευματική του υπόσταση, που στην περίπτωση ενός σκηνοθέτη του κινηματογράφου επιφορτίζεται και από τις ταυτόχρονες προσπάθειες να διατηρήσει συγκολλημένες και την καλλιτεχνική, με την εμπορική διάσταση του έργου του.
Το 8 ½ είναι μία ταινία που προσεγγίζει το δυσκολότερο ερώτημα που θέτει ένας δημιουργός στον εαυτό του, ή, πιο σωστά, μια ταινία που προσεγγίζει την «αυτοκρατορία του τρόμου» υπό τη μορφή ενός απλού ερωτήματος : «Μια κρίση έμπνευσης; Κι αν δεν είναι περαστικό; Κι αν είναι το τέλος ενός απατεώνα χωρίς ταλέντο; Σγκουλπ!!»
Το θέμα της ταινίας θεωρείται ως ένα από εκείνα που έχουν «αντιγραφεί» ευρέως (με πιο πρόσφατο στη λίστα των «αντιγραφών» το Adaptation).
Ωστόσο και παρά τις αλλεπάλληλες αναπαραγωγές που κυκλώνουν το θέμα της αναστολής της έμπνευσης του δημιουργού («director’s block» στην συγκεκριμένη περίπτωση) το «8 ½» παραμένει η καλύτερη ταινία που έγινε ποτέ πάνω σ’ αυτό το θέμα. Η Felliniesque ειρωνεία βρίσκεται στο ότι ο Fellini δημιουργεί μια ταινία για το ασφυκτικό αδιέξοδο στο οποίο μπορεί να παγιδευτεί η ίδια του η καλλιτεχνική έμπνευση, (ο Guido είναι ξεκάθαρο ότι αποτελεί το alter ego του Fellini) η οποία ταινία όμως, μαρτυρά την πιο πλούσια, ευφάνταστη και ρέουσα έμπνευση του ιδίου, που οδήγησε στο πιο σφιχτοδεμένο και καλοδομημένο έργο του Fellini.


Ιστορικές σκηνές του έργου

Α) Η σεκάνς της ασφυξία
Είναι η σεκάνς με την οποία ξεκινάει το έργο. Ένας εφιάλτης. Ο Guido βρίσκεται εγκλωβισμένος στο αυτοκίνητο του σε ένα φοβερό μποτιλιάρισμα, στην άκρη ενός τούνελ. Ξαφνικά το αυτοκίνητο του αρχίζει να γεμίζει με πυκνούς καπνούς που δείχνουν ότι θα του προκαλέσουν ασφυξία. Πανικοβλημένος ανοίγει γρήγορα το παράθυρο και αφού βγει από το αυτοκίνητο, αρχίζει να ανεβαίνει απαλά, προς τον ουρανό σαν να ήταν ένα μπαλόνι με ήλιο. Στο επόμενο πλάνο βλέπουμε έναν άγνωστο να καλπάζει σε μια παραλία με άμμο (που θυμίζει το Ρίμινι) και περνάει μπροστά από τον υπεύθυνο τύπου του Guido, ο οποίος εκείνη τη στιγμή, τραβάει με δύναμη στη γη ένα δυνατό σχοινί, του οποίου η άκρη είναι δεμένη στον αστράγαλο του αιωρούμενου σκηνοθέτη. Η σεκάνς αυτή είναι μια εισαγωγή του θεατή στο πραγματικό άγχος του Guido, ότι δηλαδή δεν έχει καμία πιθανότητα διαφυγής, ούτε καν στιγμιαία.
Β) Η σεκάνς του χαρεμιού
Η σεκάνς του χαρεμιού θεωρείται η διασημότερη της ταινίας. Σε μια στιγμή που ο Guido τρώει με τη σύζυγο του Luisa, εμφανίζεται η Carla. Η Luisa εκφράζει το θυμό της για την παρουσία και το είδος της αντιζήλου της και τότε ο Guido φαντάζεται ότι αντί αυτής της αντιζηλίας, η σύζυγος και η ερωμένη του συναντιόνται και συμπαθούν η μία την άλλη. Η φαντασίωση του κορυφώνεται με τη σεκάνς του χαρεμιού. Όλες οι γυναίκες που γνώρισε στη ζωή του, βρίσκονται σε ένα χαρέμι. Όπως, όμως συμβαίνει με όλα του τα όνειρα και αυτό καταλήγει σε μία σύγχυση. Οι γυναίκες εξοργίζονται από την υποκρισία των κανόνων εκείνος θέτει για να γίνονται δεκτές οι γυναίκες στο χαρέμι και κυρίως με την καταστρατήγηση του ορίου ηλικίας. Επαναστατούν και ο Guido προσπαθεί να καταστείλει την εξέγερση τους με ένα μαστίγιο.


Οι ρόλοι των δύο φύλων
Η Τέχνη παράγεται μέσα στο πεδίο της μάχης δυο αντικρουόμενων τάσεων. Η μία τάση είναι η (αγωνιώδης) επιθυμία του καλλιτέχνη, να αδράξει μια -κατ’ ουσίαν άπιαστη- θεϊκή κυριαρχία πάνω στην έμπνευση, που θα τον οδηγήσει στην υλοποίηση του έργου του. Η δεύτερη τάση είναι εκείνη που εξασκεί η χαοτική και αποσπασματική πραγματικότητα και η οποία παρεμποδίζει κάθε απόπειρα καλλιτεχνικής σύνθεσης εντός ενός πειθαρχημένου πλαισίου που διέπεται από ευαισθησία και ορθολογιστική διάθεση.
Η αντιπαράθεση αυτών των δύο τάσεων αποτελεί τη φιλοσοφική οδό (βλ. τη διαλεκτική) που οδηγεί στο επίκεντρο της αισθητικής του Δυτικού πολιτισμού. Συγχρόνως είναι και το θέμα που πραγματεύεται η ταινία. Ο Fellini στο 8 ½, αναλύει σε πρώτο επίπεδο αυτήν την αντιπαράθεση των δύο τάσεων, αλλά παράλληλα, σε ένα δεύτερο επίπεδο, την ταυτίζει με την αντιπαράθεση των δύο φύλων στα πλαίσια της σεξουαλικότητας.
Η αρρενωπότητα συνδέεται με την αντικειμενικότητα, το αίτιο, το εύλογο, την τάξη , τον πολιτισμό, την κοινωνία. Από την άλλη η θηλυκότητα συνδέεται με την υποκειμενικότητα, την αποσπασματική αντίληψη της πραγματικότητας, τον παραλογισμό, το χάος και τη μητέρα φύση. Οι γυναίκες χωρίζονται σε μητέρες και πόρνες και παρουσιάζονται σαν αινιγματικές, συνωμοτικές, μυστηριώδεις αλλά και άλλο τόσο φυσικές υπάρξεις. Είναι ταυτόχρονα σαγηνευτικές και απειλητικές.

Ο άνδρας
Ο άνδρας είναι δυνατός αρρενωπός και δεσποτικός συγχρόνως όμως μπορεί να εμφανίζεται σαν δέσμιος του ρόλου, που του επιβάλει το φύλο του. Η σεκάνς του χαρεμιού είναι χαρακτηριστική. Ο Guido (που είναι το alter ego του Fellini - φοράει το αγαπημένο καπέλλο σκηνοθέτη) παρουσιάζεται ως ο απόλυτος άρχων όλων των γυναικών που πόθησε στη ζωή του, των πραγματικών και των φαντασιώσεων του. Η σεκάνς αυτή είναι ίσως η πιο «επεξηγηματική περιγραφή» του Άνδρα ως Κυριάρχου, του άνδρα Αφέντη των Γυναικών και Βασιλιά του Χώρου του. Και κατ’ επέκταση του άνδρα που επιθυμεί να κυριαρχήσει στην έμπνευση του, την οποία άλλωστε φαντάζεται να έχει τη μορφή της πιο ελκυστικής γυναίκας – (Claudia Cardinale)

Η γυναίκα ως (χαρακτηριστική) έκφραση του διπτύχου μητέρα – πόρνη
Οι γυναικείοι ρόλοι στο έργο είναι περισσότεροι και έτσι χωρίζονται πολύ ξεκάθαρα σε δύο ομάδες, στις μητέρες και στις πόρνες.
Η πόρνη, δηλαδή η γυναίκα ως βασικό σκεύος ηδονής, η ανά πάσα στιγμή διαθέσιμη γυναίκα αποτελεί την πιο εντυπωσιακή κατηγορία. Σ’ αυτήν εντάσσεται η Saraghina, η γκροτέσκ γυναίκα, που ζει μόνη της σε ένα στρατιωτικό τσιμεντένιο αμπρί στην παραλία (σ.σ. και αυτή η σκηνή παραπέμπει στο Ρίμινι του οποίου η παραλία είναι ακόμα διάσπαρτη με στρατιωτικά αμπρί από την εποχή του Β’Π.Π.) Η Saraghina συμβολίζει την απροκάλυπτη και ωμή έκφραση της γυναικείας σεξουαλικότητας, αλλά και τη μυστηριώδη όψη της όπως αποκαλύπτεται στα μάτια ενός αγοριού που την αντικρίζει έκθαμβο για πρώτη φορά. Ως πόρνη αντιμετωπίζει ο Guido και την ερωμένη του Carla. Ωστόσο καταλαβαίνει ότι πρέπει να την μεταμφιέσει (της ζωγραφίζει ψεύτικα φρύδια με το μολύβι των ματιών) για να φέρει στην επιφάνεια αυτή τη διάσταση της
Η σύζυγος, στο έργο του Fellini πληρεί τους διάφορους κοινωνικούς της ρόλους, αλλά συγχρόνως και όλους τους αφανείς ρόλους της τροφού και της νοικοκυράς και εν γένει του υποκατάστατου της μητέρας. Ειδικά στο 8 ½ φαίνεται πολύ καθαρά η έμφαση που δίνει ο Fellini στην ταύτιση της συζύγου με τη μητέρα. Σε κάποια ονειροπόληση του Guido καθώς βρίσκεται στον τόπο που είναι θαμμένος ο πατέρας του, βλέπει την μητέρα του να τον τραβάει και να τον φιλάει στο στόμα. Καθώς εκείνη απομακρύνεται (μετά το φιλί), από το πρόσωπο του βλέπουμε πως έχει πλέον τη μορφή της Luisa, δηλαδή της συζύγου του.
Στη σκηνή που ο Guido αναπολεί την τιμωρία που του επέβαλαν οι ιερωμένοι δάσκαλοι του, η κάμερα γυρνάει στη μητέρα του, που παρευρίσκεται στην «αίθουσα της σχολικής δίκης» του γιου της και μας δείχνει ξεκάθαρα ότι ναι μεν ντρέπεται για την παρεκτροπή του, αλλά και ότι συγχρόνως, αισθάνεται περήφανη και ικανοποιημένη, σχεδόν κολακευμένη σαν γυναίκα, από την αφύπνιση της σεξουαλικότητας του. Στο ρόλο της συζύγου μητέρας ο Fellini φαίνεται να εντάσσει υποχρεωτικά και το καθήκον της νοικοκυράς. Στη σεκάνς του χαρεμιού αυτό παρουσιάζεται ξεκάθαρα, καθώς ο Guido φαντάζεται τη Luisa, να συμμετέχει, καθαρίζοντας το πάτωμα χωρίς κανένα ίχνος φιλαυτίας.
Στο 8 ½ όπως και σε όλα τα έργα του Fellini το ανδρόγυνο δεν επικοινωνεί. Δεν καταλαβαίνουν ο ένας τον άλλο, δεν νιώθουν τις ανάγκες του άλλου ούτε αντιλαμβάνονται τις προσδοκίες του. Χαρακτηριστική είναι η συζήτηση του Guido με την Rosella (Rosella Falk),

Guido: -Τι σκέφτεται η Luisa για μένα;
Rosella : -Η Luisa δε μιλάει πολύ. Ούτε σ’ εμένα, τη φίλη της. Δεν ξέρω τί θέλει! Είναι μπερδεμένη. Τη μια μέρα λέει κάτι και την επομένη, κάτι άλλο. Φοβάμαι ότι θα ήθελε να ήσουν διαφορετικός.
Guido: -Μα γιατί;
Rosella: Χεχε Γιατί;! Αυτό είναι ένα λάθος που κάνουμε όλοι!


Η έννοια του σκηνοθέτη και οι δυο όψεις του ίδιου νομίσματος
Το σενάριο βασίζεται στο κοινώς αποδεκτό προνόμιο του σκηνοθέτη, ότι διαθέτει εν λευκώ στα χέρια του, μιαν αυταρχική εξουσία, σε ότι αφορά τις διαδικασίες της παραγωγής του καλλιτεχνικού του πονήματος. Σαν δευτερεύουσα παρατήρηση προκύπτει ταυτόχρονα (ως η πίσω όψη του ίδιου νομίσματος), ότι ο σκηνοθέτης είναι ένας άχρηστος ρόλος για την παραγωγή των ταινιών. Μέσα από αυτή την οπτική, μία ταινία δεν είναι το αποτέλεσμα του οράματος ενός σκηνοθέτη, αλλά το αποτέλεσμα της εργασίας των επί μέρους συντελεστών, οι οποίοι ξεκινούν αρχικά απευθυνόμενοι στον σκηνοθέτη. Του ζητούν κατευθύνσεις, αλλά δεν λαμβάνουν καμία οδηγία και έτσι επιστρέφουν στα πόστα τους αναθεματίζοντας, αλλά ταυτόχρονα προγραμματίζουν να κάνουν τη δουλειά τους με τον καλύτερο τρόπο, όπως τον καταλαβαίνουν οι ίδιοι και μόνο εκείνοι. Πολλές ταινίες μπορεί να γίνουν έτσι και τότε, ο σκηνοθέτης ξεφεύγει από το μύθο του παντοκράτορα δημιουργού για να γίνει ένας στιβαρός τοίχος πάνω στον οποίο κτυπούν και επιστρέφονται τα οράματα των επί μέρους δημιουργών μιας ταινίας.


Marcello
Ο Marcello Mastroianni ήταν η τέλεια, αν και όχι η πρώτη επιλογή για το ρόλο του Guido. Ο Fellini είχε αρχικά σκεφτεί ότι το ρόλο θα έπρεπε να ερμηνεύσει ο Laurence Olivier. Βέβαια σήμερα κανείς δεν μπορεί να φανταστεί άλλον αντί του Mastroianni για το ρόλο του Guido. Ήταν ένας όμορφος, ευγενής και γοητευτικός ώριμος άνδρας. Μπορούσε να επιβληθεί αποφεύγοντας συζητήσεις και δεσμεύσεις άλλοτε αποπροσανατολίζοντας το θέμα της συζήτησης κι άλλοτε επιβάλλοντας τη θέληση του, υψώνοντας ψύχραιμα και επιτακτικά τον τόνο της φωνής του. Συγχρόνως ήταν ρομαντικός, εύθραυστος και μπορούσε να αμφιταλαντεύεται με άνεση, χάρη και σιγουριά ανάμεσα στα άκρα του ρόλου του.

Η σκηνοθεσία
Η ταινία διατηρεί από την αρχή ως το τέλος το τέμπο ενός ονείρου. Ακόμα και στις σκηνές που περιγράφονται πραγματικά περιστατικά, τα πάντα εξελίσσονται με έναν ευγενή νωχελικό ρυθμό που ενώ πιέζουν τον πρωταγωνιστή να απαντήσει και να λάβει θέση, σέβονται συγχρόνως τη διάθεση του για ενδοσκόπηση και αναζήτηση της πραγματικής έμπνευσης.
Ο πρωταγωνιστής και οι υπόλοιποι ηθοποιοί κινούνται με την αταραξία υπνοβάτη, αλλά και σαν να ακολουθούν μια χορογραφία παρά την απλή κινησιολογία της καθημερινότητας.

Μερικές ευανάγνωστες και χαρακτηριστικές σκηνοθετικές λεπτομέρειες
  • Η κάμερα εστιάζει σε μια ομάδα προσώπων, την οποία παρατηρεί από μακριά. Τα πρόσωπα προχωρούν προς την κάμερα, μέχρι που έρχονται σε θέση «γκρο πλαν» και την προσπερνούν.
  • Η κάμερα ακολουθεί τα πρόσωπα που προπορεύονται και καθώς εκείνα περπατούν, τα κινηματογραφεί σε ένα «τρουά καρ» προφίλ (βλ. προφίλ τριών τετάρτων) όταν οι ηθοποιοί έχουν στρέψει τα πρόσωπα τους προς τα πίσω, δηλαδή προς το μέρος της κάμερας.
  • Στις σκηνές χορού ο ένας εκ των δύο παρτενέρ, χαμογελάει «ανφάς» προς την κάμερα και υποτίθεται ότι κοιτάζει στα μάτια τον παρτενέρ του και τον καλεί να χορέψουν.


Μικρό Ανθολόγιο του Felliniesque
  • Ο κλόουν-κομφερανσιέ που μεταφέρει στο μέντιουμ τη σκέψη των παρευρισκομένων – Οι κλόουν είναι η πεμπτουσία της έκφρασης του Felliniesque.
  • Η παρέλαση των ηθοποιών, με τους κλόουν να βρίσκονται στην αρχή της πομπής. Κινούνται όλοι κυκλικά, σαν να βρίσκονται στην πίστα ενός τσίρκο (αλλά και όπως κινούνται κυκλικά και επανεμφανίζονται στη ζωή του Guido διάφορα πρόσωπα)
  • Το διαστημόπλοιο – πύραυλος αντιπροσωπεύει μία «δομή» που συνδέει τη γη με τον ουρανό. Ένας πύργος που ανεβαίνει στον ουρανό χωρίς να οδηγεί πουθενά. Τέτοιου είδους «δομές» είναι αρκετά συχνές στο έργο του Fellini.


Αλήθειες και ψέματα για την ταινία
Ο αρχικός τίτλος της ταινίας ήταν "La Bella Confusione". Αλήθεια. Το 8 ½ προέκυψε κάποια στιγμή που ο παραγωγός αιφνιδίασε τον Fellini ρωτώντας τον ποιος θα ήταν ο οριστικός τίτλος της ταινίας. Ο Fellini τότε απάντησε 8 ½, εννοώντας ότι ήταν η νούμερο 8 ½ ταινία που γύριζε, δεδομένου ότι μέχρι τότε είχε ήδη γυρίσει 6 ταινίες μεγάλου μήκους, συν 3 μικρού μήκους (από ½ η κάθε μία: 1 ½).
Ο Fellini είχε κολλήσει ένα σημείωμα στην κάμερα των γυρισμάτων, ο οποίο απευθυνόταν στον εαυτό του και έλεγε «να θυμάσαι ότι πρόκειται για κωμωδία». Αλήθεια.
Η Sandra Milo, δηλαδή η Carla η ερωμένη του Guido στο έργο, ήταν στην πραγματικότητα –την εποχή εκείνη- η ερωμένη του Fellini. Αλήθεια.
Αντίθετα με τον πρωταγωνιστή του 8 ½ που είναι το alter ego του, ο Fellini ένιωσε το ασφυκτικό αδιέξοδο της προσωρινής εξαφάνισης της δημιουργικής του έμπνευσης, αμέσως μετά το τέλος αυτής της ταινίας. Αλήθεια.
Η ταινία έχει εξαιρετική μουσική επένδυση. Αλήθεια. Η μουσική επένδυση είναι και ένας από τα βασικά μέσα για να δίνεται ο σωστός τόνος και να τηρείται ο χαρακτηριστικός ρυθμός της ταινίας. Εκτός από τη μουσική που συνέθεσε για την ταινία ο Nino Rota στην ταινία ακούγονται αποσπάσματα από τις «Βαλκυρίες» του Wagner και τον «Κουρέα της Σεβίλλης» του Rossini.
Η μεταφορά της ταινίας στο DVD αναδεικνύει καλύτερα την εξαιρετική ασπρόμαυρη φωτογραφία του Gianni di Venanzo. Αλήθεια. Στο DVD φαίνεται η καθαρότητα του κάδρου και τα διαυγή κοντράστ που παραπέμπουν σε καθαρό, παγωμένο νερό πηγής.
Σχετικά πρόσφατα υπήρξε τηλεοπτικό remake του 8 ½. Αλήθεια. Το 1998 στην Καναδική τηλεόραση, με τίτλο «More tears» Σε σκηνοθεσία του Ken Finkleman. Επίσης το 1982, στο Broadway της Νέας Υόρκης, ανέβηκε με εξαιρετική επιτυχία το μιούζικαλ «Nine» που ήταν εμπνευσμένο από το 8 ½ του Fellini.
Εκτός από το Όσκαρ Καλύτερης ξένης ταινίας το 8 ½ έλαβε και άλλες διακρίσεις στην Αμερική. Αλήθεια. Πήρε το Όσκαρ Καλύτερων Κοστουμιών, ενώ είχε προταθεί για Όσκαρ Σκηνογραφίας, Σκηνοθεσίας και Σεναρίου.
Δεν υπάρχουν ψέματα γι αυτή την ταινία. Αλήθεια. (Επίτηδες! Για να ευοδωθεί ο στοχασμός του Guido: «Ευτυχία είναι, να μπορεί κανείς να λέει την αλήθεια, χωρίς να πληγώνει κανέναν»)



ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ

Απαντήστε στην παρακάτω αρχιπανεύκολη ερώτηση και κερδίστε 5 DVD της ταινίας 8 ½ » προσφορά της εταιρίας Artfree:

Τι απαντάει ο Guido στον εαυτό του όταν αναρωτιέται σχετικά με την κρίση έμπνευσης του;

Στείλτε μας τις απαντήσεις και τα στοιχεία σας (ονοματεπώνυμο, ταχυδρομική διεύθυνση κλπ) με e-mail στη διεύθυνση rocco@cine.gr (ή συμπληρωστε την παρακατω φορμα). Κατόπιν κλήρωσης, 5 από εσάς που θα απαντήσουν σωστά, κερδίζουν ένα dvd της ταινίας


 
 
Δεν υπάρχουν ακόμη σχόλια. Στείλτε το πρώτο!

Αυτή τη στιγμή δεν είστε συνδεδεμένος. Συνδεθείτε ή κάντε εγγραφή για να σχολιάσετε.